In Nederland krijg je wel eens het gevoel dat de ene helft de andere helft adviseert. De consultants-dichtheid in Nederland schijnt erg hoog te zijn. Interculturele experts zien een relatie tussen onze consensusgerichtheid en het daarmee gepaard gaande gebrek aan moed om zelf keuzes te maken en voor de consequenties te gaan staan.

Hoe het ook zij, in Nederland zijn we zo langzamerhand wel consultancy-moe en beginnen veel mensen zich te irriteren aan de gewoonte van bedrijven en overheden om consultants-van-naam in te huren om de keuzes te onderbouwen en te communiceren die het management eigenlijk zelf zou moeten maken en communiceren. Door de consultants-van-naam in te huren kan je tenslotte altijd zeggen: “Ik heb de beste expertise ingehuurd (lees: ik verschuil mij achter de vermeende autoriteit van het bureau in plaats van er zelf voor te gaan staan en het zelf te doen).”

In tegenstelling tot consultancies is ons advies: vooral zelf doen

Ik heb mij in ieder geval altijd ongemakkelijk gevoeld bij suggestie van sommige van onze opdrachtgevers om ons als ‘consultant’ in te schalen of bij de boodschap dat wij als ‘adviesbureau’ de organisatie gaan helpen. Voor zover wij bedrijven echt adviseren is ons belangrijkste advies om het vooral zelf te doen: maak zelf keuzes, onderbouw en communiceer ze en zorg dat jullie eigen verandervermogen dermate versterkt is dat jullie elkaar zelf kunnen faciliteren en coachen om te veranderen. Dus een advies om in het ontwikkeltraject zo snel mogelijk in de ‘DIY’ (Do It Yourself) fase of misschien beter nog de ‘DIT’ (Do It Together) fase terecht te komen.

Onze klanten zeggen dat ze dat ervaren als anders en als een transformatie. Er is een andere mindset, het aanboren van eenieders volledige potentieel en (zelf)vertrouwen nodig om de verandering samen met elkaar vorm te geven, te faciliteren en elkaar daarin te gaan coachen. Bij sommigen van hen zei ik dan ook: “Wij zijn geen consultants, van wiens expertise je je afhankelijk maakt (ook al is het maar tijdelijk), maar ‘transultants’, die jou zo snel mogelijk stimuleren en faciliteren om het zelf en samen te gaan doen. Dus jullie gaan zo snel mogelijk datgene doen waar je ons aanvankelijk voor inhuurt.”

Versterken van het verandervermogen

Een van de klanten gaf aan dat het toch wel een vreemd business model is om jezelf zo snel mogelijk overbodig te maken. Ik antwoordde dat dat voor mij het enige geloofwaardige business model is als je beweert dat je de klant een systemische of duurzame oplossing voor zijn/haar probleem/uitdaging kan bieden. Die uitdaging komt steeds vaker neer op het versterken van het verandervermogen van de organisatie, de teams en de individuen. En hoe kan je nou beter bewijzen dat dat op een hoger niveau is gekomen wanneer mensen bij de klant elkaar in beweging kunnen krijgen, waar dat voorheen nog niet lukte?

Het doet denken aan de uitspraak van Lao Tse over leiderschap:

Een slechte leider is hij die door de mensen wordt veracht; een goede leider is hij die door mensen wordt vereerd;  een groot leider is hij van wie mensen zeggen ‘ik heb het zelf gedaan’.

Vervang het woord ‘leider’ door ‘adviseur’ en de uitspraak ‘ik heb het zelf gedaan’ door ‘ik kan het voortaan zelf’ en je ziet wat ik bedoel.

Ook consultancies moeten wendbaar zijn

Zijn wij daarmee als ‘transultants’ filantropen en willen wij de markt voor consultancy bederven? Het eerste niet en het tweede voor een gedeelte wel: dat deel van de consultancy markt dat gericht is op het afhankelijk maken van de klant van de expertise en inhuur van zoveel mogelijk consultants zouden wij graag zien verdwijnen.

De trends en ontwikkelingen van de laatste tijd zoals zelfsturing, digitalisering en wendbaarheid vragen om een radicaal groter verandervermogen van organisaties, teams en individuen. Je kan ook zeggen dat de expertise, vaardigheden en tools van de consultants tegenwoordig binnen de eigen organisatie aanwezig moeten zijn. Tja, wat blijft er dan over voor al die adviesbureaus die speculeren op en afhankelijk zijn van de ‘aangeleerde hulpeloosheid’ en de ruime budgetten bij de opdrachtgevers om zoveel mogelijk consultants in te huren? Zij zullen verdwijnen tenzij ze hun eigen verandervermogen flink versterken…

Delen:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *